Najważniejsze informacje w skrócie

• W styczniu 2020 roku miejsce to oficjalnie otrzymało nazwę ŚWIĘTA GÓRA POLANOWSKA, zastępując dawną nazwę Święta Górka wprowadzoną w 1953 roku (jej pierwotna niemiecka nazwa to Heiliger Berg).
• Położona jest ona około dwóch kilometrów na południowy zachód od Polanowa.
• Terenem od 2002 roku opiekują się franciszkanie konwentualni pochodzący z Darłowa.
• Główne założenia obecnego sanktuarium, w tym kościół i pustelnia, zostały erygowane w 2010 roku.

Historia sanktuarium: od rozkwitu po całkowite zniszczenie

Początki tego kultowego miejsca ściśle łączą się z misyjną działalnością świętego Ottona z Bambergu, za sprawą którego w XII wieku postawiono tu pierwszą drewnianą kaplicę. Z czasem, szczególnie w XV wieku, tradycje pielgrzymkowe mocno się rozwinęły, a niewielka świątynia przekształciła się w chętnie odwiedzany i niezmiernie bogaty kościół sanktuaryjny.

Według historycznych przekazów w jego wyposażeniu znajdowało się aż 12 figur apostołów wykonanych ze złota, a ze złota wykonane były również główne drzwi wejściowe. Niestety, z nadejściem reformacji i pod presją pruskich protestantów, na początku XVII wieku przystąpiono do barbarzyńskiej rozbiórki kościoła. Z dawnej, okazałej świątyni nie został przysłowiowy kamień na kamieniu.

Franciszkańska pustelnia – życie w surowej ciszy

To, co najbardziej intryguje turystów, to wydzielona na szczycie pustelnia franciszkańska. Została ona zaprojektowana jako miejsce absolutnego odosobnienia – nie zainstalowano w niej prądu, przez co mnisi nie korzystają tam z radia, telewizji, internetu, lodówki, a nawet sztucznego światła. Dzięki temu panuje tu wyłącznie dziewicze piękno, prostota, cisza i niczym nie zmącona modlitwa.

Z kolei sam kościół, którego szczyt skierowany jest na rozległą polanę, tak jak przed wiekami ma drzwi zawsze otwarte dla przybywających wiernych i turystów. Na dachu kościoła zobaczyć można dumnie wyeksponowane godło franciszkanów (skrzyżowane dłonie Chrystusa i św. Franciszka na tle krzyża Tau).

Cudowne Źródełko i wzruszająca legenda

Bezpośrednio z terenem sanktuarium powiązana jest wspaniała legenda o pochodzeniu tutejszego cudownego źródełka. Opowiada ona o młodej matce z pobliskiego Polanowa, która zapadła na śmiertelną chorobę. W przypływie trwogi objawiła jej się świetlista postać Maryi Bramy Niebios, polecając, by chora napiła się wody z czystego źródła, w które „nigdy nie wpadło światło księżyca” i „z którego nie piło nigdy żadne zwierzę”.

Jej załamany mąż przez długi czas błąkał się w poszukiwaniu odpowiedniego miejsca. Kiedy pełen zwątpienia wszedł do otwartej kaplicy na Świętej Górze i modlił się o ratunek, Maryja nakierowała go wprost na piaszczysty teren. Dokładnie o wschodzie słońca, zainspirowany głosem kruka przypominającym słowa „Grzeb! Grzeb!”, odgarnął piasek gołymi rękoma i odkrył bijący strumień wody, która błyskawicznie uleczyła jego żonę.

Do dziś źródełko to znajduje się poniżej głównej polany kościelnej (wejście informuje odpowiednia tablica) – jest skromne, zadbane, a woda z niego jest bardzo smaczna.

Kaszubskie i ormiańskie akcenty na polanie

Twórcy wystroju sanktuarium nie zapomnieli o bogactwie kulturowym tych ziem. Z racji, że jest to zachodni skraj Kaszub, stacje Drogi Krzyżowej upiększone zostały stylizowaną kaszubską ornamentyką. Co więcej, na polanie przed kościołem usytuowano potężny głaz z wyrytym fragmentem 121. psalmu zapisanym w języku kaszubskim, a czasami odbywają się tu Msze Święte z kaszubską liturgią słowa.

Warto także uważnie rozejrzeć się we wnętrzu świątyni. Znajdujące się tam obrazy świętych (m.in. św. Ottona, św. Franciszka oraz św. Jakuba apostoła) zostały wykonane w formie tradycyjnych ikon. Stanowi to wyraźny ukłon w stronę kościoła katolicko-ormiańskiego, którego wierni od czasu do czasu odprawiają na Świętej Górze Polanowskiej swoje własne nabożeństwa.

Informacje praktyczne (Dojazd, Trasa i Parking)

• Dojazd z Polanowa: Aby dotrzeć z Polanowa pod pustelnię, należy wyjechać ulicą Bobolicką, a na wysokości stacji benzynowej (gdzie znajduje się figura św. Ottona) skręcić w prawo w lekko wznoszącą się ulicę Zacisze. Droga ostatecznie wjeżdża do lasu. Dojazd z centrum to około 3 kilometry.
• Okolica parkingu: Na końcu dostępnej trasy znajduje się niewielki parking, toaleta, a w bezpośrednim sąsiedztwie także rozległa, wkomponowana w drzewa wiata dla turystów oraz wiaty ze stołami.
• Wejście na szczyt: Z parkingu wiedzie utwardzona, leśna droga pełniąca funkcję spacerową. Zdobią ją figury świętego Franciszka oraz stacje różańcowe. Zjazd samochodem na samą górę możliwy jest jedynie dla mieszkańców pustelni, leśników oraz osób niepełnosprawnych.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania